Print Friendly

Χρυσές συμβουλές για μανιοκαταθλιπτικούς (Το Ολιστικό Θεραπευτικό Μοντέλο)

Σε προηγούμενο άρθρο μου είχα αναφέρει οτι μερικοί διπολικοί (μανιοκαταθλιπτικοί) ασθενείς έχουν καταφέρει να ελέγξουν τόσο καλά την ασθένειά τους ώστε να τους ζηλεύουν και “φυσιολογικοί”, ή να μην δίνουν καθόλου την εντύπωση οτι έχουν κάποια ψυχική διαταραχή. Σε αυτό το άρθρο θα ασχοληθούμε με τα μυστικά που έκαναν πράξη αυτοί οι άνθρωποι, μυστικά τα οποία τους βοήθησαν να δαμάσουν την διπολική διαταραχή.
Τα μυστικά αυτά δεν τα λένε συνήθως οι ψυχίατροι. Όμως, τα τελευταία χρόνια που διαβάζω βιβλία και άρθρα για τη διπολική διαταραχή, διαπιστώνω οτι αυτά τα μυστικά όλο και περισσότερο διαδίδονται στην αγγλόφωνη βιβλιογραφία. Πρέπει δε να αναφέρω ότι έχουν σχέση με το ολιστικό μοντέλο θεραπείας, το οποίο έχει διαμορφωθεί στο εξωτερικό πρόσφατα και στην Ελλάδα δεν έχει διαδοθεί ακόμη. Προσωπικά το εφαρμόζω αυτό το μοντέλο και έχω δει πάρα πολύ καλά αποτελέσματα.
Για να εφαρμόσετε αυτές τις συμβουλές κατά 100% δεν είναι εφικτό να γίνει σε σύντομο διάστημα μετά από ένα επεισόδιο. Εμένα μου πήρε αρκετά χρόνια για να εφαρμόσω κατά 90-95% όσα λέγονται πιο κάτω. Αν έχετε πάντως τη διάθεση να το κάνετε, να κάνετε δηλαδή πράξη όσα λέγονται παρακάτω, πρέπει να θυμάστε ότι η πρόοδος θα γίνεται με ρυθμό σαλιγκαριού, με μικρά–μικρά βηματάκια και μερικές φορές ακόμη και πισωγυρίσματα. Και η αρχή για το κάθε τι θα μπορεί να γίνει κυρίως όταν είστε σε νορμοθυμία. Είναι δύσκολο να κάνετε καινούρια ξεκινήματα για να αλλάξετε συνήθειες στην ζωή σας όταν είστε σε μανία ή κατάθλιψη. Αν πραγματικά θέλετε να κάνετε πράξη σε μόνιμη βάση το ολιστικό θεραπευτικό μοντέλο, τότε πρέπει να κάνετε τα ξεκινήματα και τις αλλαγές που αυτό συνεπάγεται όταν έχετε διάθεση σταθερή.

Ιδού λοιπόν οι συμβουλές:

  1. Να φροντίζετε να πέφτετε για ύπνο και να ξυπνάτε περίπου την ίδια ώρα μέσα στο 24ωρο. Δηλαδή να έχετε μια σταθερή ρουτίνα ύπνου. Επίσης να κοιμάστε όχι λιγότερο από 7-8 ώρες το 24ωρο όταν είστε σε νoρμοθυμία. Περιορίστε τα ξενύχτια σε σπάνια πρακτική, κι όταν τα κάνετε, πάντα να αναπληρώνετε τον ύπνο που χάσατε. Γενικά να έχετε σταθερό ωράριο όχι μόνο στον ύπνο αλλά και στα γεύματα και στη λήψη φαρμάκων.
  2. Να κόψετε εντελώς την καφείνη (καφές, μαύρο τσάι, κόκα κόλες), energy drinks τύπου Red Bull, αλκοόλ, αεριούχα αναψυκτικά, ναρκωτικές ουσίες και γενικά κάθε τύπου διεγερτικά ή κατασταλτικά. Όσο μπορείτε να αποφεύγετε τη ζάχαρη. Να αποφεύγετε επίσης το κάπνισμα, ακόμη και το παθητικό.
  3. Να βάλετε στη ζωή σας καθημερινά ή σχεδόν καθημερινά την σωματική άσκηση. Να βρίσκετε αφορμές να περπατάτε.
  4. Να κάνετε ορθομοριακή διατροφή με βιολογικά προόντα. Επίσης να πίνετε νερό από ένα καλό φίλτρο.
  5. Να κάνετε ψυχοθεραπεία ατομική, οικογενειακή, ομαδική και ζευγαριού.
  6. Να παίρνετε καλής ποιότητος διατροφικά συμπληρώματα, (πάντα με ιατρική παρακολούθηση) και οπωσδήποτε ζωτικά λιπαρά Ω3.
  7. Να κάνετε ψυχοεκπαίδευση, δηλαδή να μάθετε πράγματα για την διαταραχή σας. Επειδή στη Ελλάδα η ψυχοεκπαίδευση δεν είναι τόσο διαδεδομένη και δεν παρέχεται σε σταθερή βάση, αναζητήστε την από άλλη πηγή. Μπορείτε να διαβάσετε εκλαϊκευμένα βιβλία για τη διπολική διαταραχή και να διαβάζετε άρθρα στο Διαδίκτυο.
  8. Να παίρνετε καθημερινά τα ψυχοφάρμακά σας. Αν το φαρμακευτικό σας σχήμα δεν σας πιάνει καλά, αυτό είναι σημάδι οτι πρέπει ο ψυχίατρος να κάνει κάποιες αλλαγές. Αν διαθέτετε τα απαραίτητα χρήματα, να κάνετε εξέταση απεικόνισης του εγκεφάλου σε συσκευή PET ή SPECT.
  9. Να αξιοποιήσετε τη ζωή σας βάζοντας δραστηριότητες που σας παρέχουν τόσο δομή όσο και αφήνουν τη δημιουργικότητά σας να εκφραστεί. Επίσης, βρείτε νόημα στη ζωή σας, κάτι για το οποίο να παθιάζεστε. Να βάλετε στη ζωή σας τη διασκέδαση, τη χαρά και το γέλιο. Δεν είναι εύκολα αυτά, αλλά είναι κατορθωτά.
  10. Μην μένετε μόνιμα με τους γονείς σας, αν αυτό είναι δυνατόν. Βάλτε στόχο να φύγετε από το πατρικό σας σπίτι μόλις αποκτήσετε τις προϋποθέσεις.
  11. Να διατηρείτε όσο μπορείτε στη ζωή σας καλούς φίλους. Αποφύγετε οσο μπορείτε να κάνετε παρέα με παλιούς φίλους που σας βάζουν στο πειρασμό να καταναλώνετε τις ουσίες που αναφέρονται στο Νούμερο 2 ή να ξενυχτάτε.
  12. Aν δεν εργάζεστε, βάλτε στόχο να εργαστείτε στο μέλλον μόλις μπορέσετε. Αποκτήστε επαγγελματικά εφόδια. Κάντε επαγγελματικό προσανατολισμό. Βρείτε ποια δουλειά σας αρέσει και σας ταιριάζει και βάλτε στόχο να την κάνετε μόλις μπορέσετε. Αν εργάζεστε και η δουλειά σας δεν σας ικανοποιεί, βάλτε στόχο να την αλλάξετε.
  13. Βγάλτε από τη ζωή σας όσο περισσότερο στρες μπορείτε. Ο ψυχοθεραπευτής σας ίσως μπορέσει να σας βοηθήσει να εντοπίσετε ποια πράγματα σας στρεσάρουν και να κάνετε αλλαγές.
  14. Όπως δεν πρέπει να ταϊζετε το σώμα σας με σκουπιδοτροφή, έτσι και το μυαλό σας δεν πρέπει να το ταίζετε με σκουπιδοερεθίσματα. Αντί πχ. να τρώτε το χρόνο σας μπροστά στη τηλεόραση κάνοντας ζάπινγκ από τη μια ηλίθια εκπομπή στην άλλη, γίνετε πιο συνειδητοποιημένος τηλεθεατής και αξιοποιήστε το χρόνο σας κάνοντας κάποια δραστηριότητα πιο χρήσιμη για εσάς (διάβασμα γυμναστική, σκάκι, λέσχες, σύλλογοι, τηλεθέαση μετά από συνειδητή επιλογή εκπομπών, μαγειρική κλπ).
  15. Πάρτε μέρος σε ομάδες υποστήριξης (support groups)και αυτοβοήθειας.
  16. Συνδικαλιστείτε. Ενώστε τη φωνή σας με άλλα άτομα σαν κι εσάς.Αγωνιστείτε για τα δικαιώματά σας ως ασθενής και ώστε να έχετε καλής ποιότητος παροχές ψυχικές υγείας από το κράτος, αγωνιστείτε ενάντια στο στίγμα για την ψυχική ασθένεια, αγωνιστείτε ενάντια στις υποχρηματοδοτήσεις για την ψυχική υγεία κλπ.  Η ΔΥΨΑ σας παρέχει ένα τέτοιο πλαίσιο.
  17. Όσο μπορείτε, να έχετε τους χώρους όπου βρίσκεστε (σπίτι, γραφείο κλπ) συμμαζεμένους και καθαρούς.
  18. Φροντίστε να βρείτε τρόπους να διαχειρίζεστε σωστά τα οικονομικά σας και να μην προβαίνετε σε κινήσεις παρορμητικές που σας οδηγούν σε οικονομικές ζημιές
  19. Πάρτε την ευθύνη της ψυχικής σας υγείας στα δικά σας χέρια. Να παίρνετε εσείς τα φάρμακά σας και όλες τις αποφάσεις που σας αφορούν, συμπεριλαμβανομένων και των αποφάσεων που έχουν σχέση με τη θεραπεία σας. Ζητήστε από τον ψυχίατρο σας να μην είναι δογματικός και να συζητάει μαζί σας, παίρνοντας και τη δική σας γνώμη.
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ, ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ:
  1. Yπνος:Δεν μπορείτε να έχετε ψυχική υγεία αν δεν κοιμάστε αρκετά και χωρίς διακοπές. Η έρευνα έχει αποφανθεί οτι η σταθερή ρουτίνα μέσα στην ημέρα, ιδιαίτερα του ύπνου
    είναι υψίστης σημασίας για να είναι νορμοθυμικός ένας διπολικός. Εξηγείστε στους άλλους ανθρώπους οτι αυτή είναι υψίστης σημασίας ανάγκη για σας όταν σας προτρέπουν να ξενυχτήσετε ή να καταστρατηγήσετε τη ρουτίνα σας αυτή.
  2. Τα διεγερτικά και τα κατασταλτικά επηρρεάζουν τα “ανεβάσματα” σας και τα “κατεβάσματά” σας, (δηλαδή σας χαλάνε το μηχανισμό που σας κρατάει σε νορμοθυμία).  Αν ο ύπνος σας είναι όπως πρέπει και το φαρμακευτικό σας σχήμα σωστό, δεν τα έχετε καμία ανάγκη. Αν κάνετε χρήση ουσιών, ζητήστε βοήθεια από μονάδες απεξάρτησης.  Το αλκοόλ επίσης αντιδρά με τα φάρμακά σας και με τη φυσιολογία του οργανισμού σας.  Σε καμία περίπτωση μην πίνετε αλκοόλ, έστω και ελάχιστο, το βράδυ ή όταν παίρνετε  φάρμακα, σε απόσταση κάποιων ωρών. Ο καφές δεν σας χρειάζεται. Αν νοιώθετε οτι χρειάζεστε ένα τονωτικό, αυτό σημαίνει είτε οτι δεν κοιμάστε καλά, είτε οτι τα φάρμακα σας είναι βαρύτερα απ’όσο θα έπρεπε, είτε οτι έχετε φορτώσει τη ζωή σας με παραπάνω υποχρεώσεις απ’ όσο αντέχει το σύστημά σας. Αν σας αρέσει να πίνετε καφέ,υπάρχει και ο ντεκαφεινέ. Αν κάνετε υγιεινή ζωή, θα αποκτήσετε σύντομα υγιή ζωτικότητα και η διάθεσή σας θα καλυτερεύσει κατά πολύ. Άλλωστε όλες οι ουσίες που αναφέρονται στο σημείο 2 επιδρούν αρνητικά στην υγεία. Να θυμάστε οτι “Νους υγιής εν σώματι υγιεί”.
  3. Η άσκηση μπορεί να σας φαίνεται επουσιώδης. Η έρευνα όμως δείχνει ότι η έλλειψή της μακροπρόθεσμα υπονομεύει την υγεία και χωρίς αυτήν δεν μπορείτε να έχετε πραγματική υγεία, ούτε ψυχική υγεία. Η άσκηση βελτιώνει την κατάθλιψη, λόγω του οτι στον οργανισμό μας παράγονται ενδορφίνες (φυσικές χημικές ουσίες του οργανισμού που φτιάχνουν την διάθεση) και προάγει την νορμοθυμία. Όλοι οι εναλλακτικοί γιατροί συμφωνούν σήμερα οτι η άσκηση είναι απαραίτητη. Να αποφεύγετε όμως την πολύ έντονη άσκηση αν νοιώθετε οτι το σύστημά σας δεν την αντέχει. Η υπερβολική εφίδρωση ανεβάζειτην τοξικότητα του λιθίου στον οργανισμό σας. Θα ασκείστε τόσο έντονα όσο αντέχετε. Θα πίνετε τουλάχιστον 2-3 λίτρα νερό την ημέρα. Η ήπια άσκηση μπορεί να σας ταιριάζει περισσότερο,ιδιαίτερα αν είσαστε αρκετά υπέρβαρος.
  4. Η ορθομοριακή διατροφή είναι μια δίαιτα στα πλαίσια της οποίας μπορεί να φας τρόφιμα που ταιριάζουν στον οργανισμό σου και προάγουν την υγεία σου, αλλά πρέπει να αποφεύγεις τρόφιμα που σου προξενούν δυσανεξία. (Η δυσανεξία δεν είναι συνήθως άμεσα παρατηρήσιμη. Είναι κρυφή ζημιά που υφίσταται το σύστημά σας από τις ακατάλληλες τροφές, οι οποίες υπονομεύουν μακροπρόθεσμα την υγεία σας. Προσέξτε: Αν τυχόν υποφέρετε από προβλήματα στο έντερο (πχ. σπαστική κολίτιδα κλπ), η ορθομοριακή διατροφή επιβάλλεται. Είναι ο μόνος τρόπος να ελέγξετε τα προβλήματα του πεπτικού κατά 100%,και μάλιστα χωρίς να παίρνετε κανένα φάρμακο για το έντερο. Επίσης, η ορθομοριακή διατροφή βοηθάει κατά πολύ μετριαστούν οι συνέπειες του μεταβολικού συνδρόμου, που είναι συνέπεια της χρήσης των ψυχοφαρμάκων (πχ παχυσαρκία κλπ). Κάθε 6-8 μήνες πρέπει να κάνετε τεστ για την συμβατότητα των τροφών με τον δικό σας οργανισμό. Το τεστ αυτό είναι απόλυτα εξατομικευμένο και μπορεί να γίνει είτε με αιμοληψία (παλαιότερη μέθοδος), είτε μηχάνημα βιοσυντονισμού (bio resonance – νεότερη μέθοδος). Παρακάτω παραθέτουμε ονόματα και τηλέφωνα ορισμένων ιατρών που κάνουν τεστ ορθομοριακής διατροφής. Το νερό που πίνετε πρέπει να είναι κι αυτό καλής ποιότητος. Το νερό της βρύσης περιέχει πολύ χλώριο, το οποίο προξενεί ζημιές στον οργανισμό. Η κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού πάλι επιβαρύνει το περιβάλλον με μεγάλη ποσότητα άχρηστου πλαστικού, η οποία ακόμα και για να ανακυκλωθεί, απαιτείται νερό και ενέργεια. Περιορίζοντας λοιπόν το εμφιαλωμένο όταν είστε μακριά από τον τόπο κατοικίας σας, συνιστώ να βάλετε σπίτι σας ένα φίλτρο που να φιλτράρει επαρκώς το νερό που πίνετε. Πρέπει να πίνετε τουλάχιστον 2 λίτρα νερό την ημέρα, και αρκετά περισσότερο ακόμα αν παίρνετε λίθιο.
  5. Περί ψυχοθεραπείας τώρα. Αν και πολλοί ψυχίατροι την υποτιμούν, όσοι ασχολούνται σοβαρά με την θεραπεία των ψυχώσεων την θεωρούν απαραίτητη. Εγώ προσωπικά την θεωρώ πιο απαραίτητη κι από τα ψυχοφάρμακα. Η ψυχοθεραπεία είναι υπερ-απαραίτητη όχι μόνο για εμάς που έχουμε ψυχική διαταραχή, αλλά και για τον γενικό πληθυσμό, για όλους τους ανθρώπους. Να κάνετε κατά καιρούς ψυχοθεραπεία σε επίπεδο ατομικό, ομαδικό, ζευγαριού (αν είστε παντρεμένος ή δεσμευμένος) και οικογενειακό. H καλής ποιότητος ψυχοθεραπεία θα αλλάξει πολύ την ζωή σας προς το καλύτερο. Να διαβάζετε εκλαϊκευμένα βιβλία ψυχολογίας ώστε να βοηθιέστε στην ψυχοθεραπεία με νέα ερεθίσματα. Δυστυχώς έχετε εδώ να αντιμετωπίσετε ορισμένα προβλήματα. Πρώτον, το κόστος. Η ψυχοθεραπεία είναι δαπανηρή. Και ειδικά αν ο ψυχοθεραπευτής ξέρει τι του γίνεται, συνήθως είναι οι τιμές ακόμα ακριβότερες. Προσέξτε: Δεν θα κάνετε ψυχοθεραπεία συνεχώς για όλη σας τη ζωή.  Μπορεί να χρειαστεί όμως να κάνετε κάποιας μορφής ψυχοθεραπεία ακόμα και για χρόνια. Προτιμήστε να κάνετε ψυχοθεραπεία με έναν καλό και έμπειρο ψυχολόγο και όχι με ψυχίατρο, ακόμα κι αν ο ψυχίατρος έχει εκπαίδευση ψυχοθεραπευτή. Φροντίστε να τη χρηματοδοτήσετε βρίσκοντας ένα βοηθητικό τρόπο να ενισχύσετε το εισόδημά σας. Αν δεν έχετε χρήματα ζητήστε από τον ψυχολόγο σας να σας κάνει καλύτερη τιμή παρέχοντάς του κάποια μορφής εργασία (πχ. κάνοντας τα ψώνια του κλπ). Επίσης μην ξεχνάτε οτι ψυχολόγους διαθέτει και το δημόσιο σύστημα ψυχικής υγείας. Μπορεί να βρείτε κάποια άκρη στο κέντρο ψυχικής υγείας του τομέα όπου υπάγεται ο τόπος διαμονής σας, ή σε κάποιο ψυχιατρικό νοσοκομείο. Για λόγους που δεν μπορώ να αναπτύξω εδώ, τεκμηριώνοντας τη θέση μου (επιφυλάσσομαι όμως),σας συνιστώ να προτιμήσετε ψυχολόγο για ψυχοθεραπεία και όχι ψυχίατρο. Φροντίστε όμως ο ψυχολόγος αυτός να έχει εμπειρία από διπολική διαταραχή, γιατί οι περισσότεροι ψυχολόγοι, κυρίως ιδιώτες, που είναι εκτός ψυχιατρικού συστήματος ασχολούνται με το γενικό πληθυσμό και μπορεί ακόμα και ζημιά να σας κάνουν, αφού μπορεί να αγνοούν τις ιδιαιτερότητες που έχει ένας διπολικός. Αν δεν είστε πολύ σταθεροποιημένος, συνιστώ ο ψυχολόγος που θα σας αναλάβει να γνωρίζει καλά τον ψυχίατρο σας και να συνεννοείται μαζί του όσον αφορά το άτομό σας. Ίσως σ’ αυτή την περίπτωση, μέχρι κάπως να σταθεροποιηθείτε, η ψυχοθεραπεία από ψυχίατρο να μην είναι τόσο κακή ιδέα. Αν ξεπεράσετε τον παράγοντα του κόστους, το μεγαλύτερο πρόβλημα που έχετε να αντιμετωπίσετε είναι η δομή του ψυχιατρικού συστήματος. Στον μεν δημόσιο τομέα, οι ψυχολόγοι είναι υπερφορτωμένοι και δεν μπορούν να ασχοληθούν μαζί σας όπως ένας ιδιώτης, δηλαδή μακροχρόνια και μεγάλη συχνότητα. Μερικοί μάλιστα μπορεί να είναι αδιάφοροι . Στον ιδιωτικό τομέα πάλι, τα πράγματα μπορεί να είναι ακόμα χειρότερα, αλλά με άλλον τρόπο. Οι ιδιώτες ψυχίατροι συνήθως προσπαθούν να σας “θεραπεύσουν” μόνοι τους, μόνο με φαρμακοθεραπεία, χωρίς τη βοήθεια άλλων επαγγελματιών ψυχικής υγείας. Με ψυχολόγους συνεργάζονται ελάχιστοι. Άρα το πρόβλημα στον ιδιωτικό τομέα είναι ότι δεν υπάρχουν ιδιωτικά κέντρα ψυχικής υγείας, που να μπορούν να ασχοληθούν σφαιρικά με την θεραπεία σας. Όσο για τις ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές, καλύτερα ρωτήστε γνωστούς σας που νοσηλεύτηκαν εκεί, ώστε να σας πουν οι ίδιοι τις εντυπώσεις τους. Έτσι, μέχρι να γίνουν δομές ολοκληρωμένες στον ιδιωτικό τομέα, που να είναι συντονισμένες μεταξύ τους, θα πρέπει να βρείτε έναν τρόπο να επιβιώσετε όπως-όπως. Ζητήστε γνώμες από φίλους σας με παρόμοια προβλήματα. Τέλος, θα ήθελα να σας πω ότι μπορεί να αισθάνεστε μερικές φορές στην ψυχοθεραπεία ότι μπορεί να βαλτώνετε. (Αυτό είναι πιο σύνηθες στην ψυχοθεραπεία με ψυχίατρο παρά με έναν καλό ψυχολόγο).Τι εννοώ με αυτό το “βαλτώνετε”: Ότι έρχονται στιγμές στην συνεδρία που δεν έχετε τι να πείτε στον ψυχοθεραπευτή κι εκείνος δεν έχει τι να σας πει. Οτι οι σιωπές είναι συχνές. Ότι τρώτε το χρόνο σας μιλώντας περί ανέμων και υδάτων κι όχι για τα πραγματικά σας προβλήματα. Ότι περνάνε οι μήνες έτσι, κι εσείς νοιώθετε οτι τα προβλήματα σας δεν λύνονται, και οτι δεν κάνετε αλλαγές στη ζωή σας. Αν αυτό συμβαίνει κι αν αισθάνεστε οτι δεν ωφελείστε, αλλάξτε ψυχοθεραπευτή. Ή μπορεί να σημαίνει οτι αυτός ο ψυχοθεραπευτικός κύκλος έφτασε στο τέλος του. Ή οτι πρέπει να βλέπετε ψυχοθεραπευτή πιο αραιά. Ή οτι πρέπει να αλλάξετε πλαίσιο (πχ να σταματήσετε για κάποιο διάστημα την ατομική ψυχοθεραπεία και να κάνετε πχ οικογενειακή ψυχοθεραπεία).Προσωπικά έχω δει οτι αν διαβάζετε συστηματικά εκλαϊκευμένα βιβλία ψυχολογίας και ψυχιατρικής (προς το παρόν για τη διπολική διαταραχή εκλαϊκευμένα βιβλία υπάρχουν πολλά στα Αγγλικά), παίρνετε πολλά ερεθίσματα, τα οποία μπορείτε επεξεργάζεστε στις ψυχοθεραπευτικές σας συνεδρίες. Η καλύτερη μέθοδος είναι, αφού έχετε λύσει τα προβλήματα που σας καίνε, να διαβάζετε βιβλία για διάφορα θέματα όπως αυτοεκτίμηση, συναισθηματική νοημοσύνη, θυμός κλπ και να συζητάτε με το ψυχοθεραπευτή σας.
  6. Τα ζωτικά λιπαρά Ω-3 είναι απαραίτητα για την καλή λειτουργία του εγκεφάλου όλων των ανθρώπων. Η έρευνα όμως έχει δείξει ότι βοηθούν πολύ τα άτομα με συναισθηματικές διαταραχές. Ω-3 περιέχουν οι κάψουλες με μουρουνέλαιο, το λάδι νυχτολούλουδου κλπ. Για διατροφικά συμπληρώματα σας συνιστώ να σας τα συνταγογραφεί καλύτερα φυσικοπαθητικός γιατρός παρά συμβατικός γιατρός. Στο τέλος του άρθρου σας δίνω 2-3 διευθύνσεις φυσικοπαθητικών γιατρών.
  7. Ψυχοεκπαίδευση. Στην Ελλάδα ακόμη τα πράγματα είναι πολύ πίσω. Η ψυχοεκπαίδευση γίνεται από ελάχιστους φορείς, και κυρίως προς το παρόν σε οικογένειες ασθενών κι όχι στους ίδιους τους ασθενείς. Χωρίς να θέλω να υποτιμήσω τις φιλότιμες προσπάθειες ψυχοεκπαίδευσης που γίνονται ήδη, νομίζω ότι είναι πιο σημαντικό πρώτα απ’ όλα να εκπαιδεύονται οι ίδιοι οι ασθενείς. Η νοοτροπία που επικρατεί στο ψυχιατρικό σύστημα είναι ότι ο ασθενής είναι για όλη του ζωή ανήμπορος, ανεύθυνος και ανίατος! Ότι, αν υπάρχει άτομο με ψυχική διαταραχή, αλοίμονο στην οικογένεια του, στο σύζυγό του, στο φροντιστή του, στον κοινωνικό του περίγυρο και πάει λέγοντας. ΟΧΙ! ΛΑΘΟΣ! Η ψυχική ασθένεια μπορεί να ελεχθεί ακόμα και στο 100%, αν χρησιμοποήσουμε τα κατάλληλα εργαλεία. Αν αντιμετωπίζουμε τον ασθενή σαν ανήμπορο, ανίατο και ανεύθυνο, δεν μπορεί να γίνει καλά ποτέ του. Αν όμως του δώσουμε τα μέσα να εκπαιδευτεί, να μάθει για τη διαταραχή του και να πάρει την ευθύνη της υγείας και της ζωής του στα χέρια του, τότε σας διαβεβαιώ ότι η πρόοδος του θα είναι θεαματική, μέχρι να ελέγξει απόλυτα την διαταραχή του και να φέρει ισορροπία στη ζωή του. Μπορεί για κάποιο διάστημα να είναι ανήμπορος και να χρειάζεται τη βοήθεια των άλλων, αλλά όχι βέβαια για πάντα. Είμαι πολύ πιο αισιόδοξη για τις δυνατότητες των ασθενών από ότι η πλειοψηφία των θεραπευτών ψυχικής υγείας. Τώρα, να μιλήσουμε λίγο πρακτικά. Νομίζω ότι η πιο άμεσα προσβάσιμη ψυχοεκπαίδευση για τη διπολική διαταραχή στην Αγγλική γλώσσα γίνεται αν διαβάσετε εκλαικευμένα βιβλία και αρκετές ιστοσελίδες. Τα περισσότερα βιβλία έχουν γραφτεί μετά το 2000. Μπείτε στο ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο www.amazon.com και ψάξτε στο “bipolar disorder”. Θα βρείτε τουλάχιστον 18 τίτλους σε χαμηλή τιμή. Επίσης υπάρχουν βιβλία που δεν παρέχονται από το amazon, τα οποία όμως μπορείτε να παραγγείλετε από το εξωτερικό μέσω των βιβλιοπωλείων «Ελευθερουδάκης» ή μέσω άλλης μεγάλης αλυσίδας βιβλιοπωλείων. Για όσους δεν γνωρίζουν καλά Αγγλικά, υπάρχει μια ευχάριστη είδηση: πρόσφατα βγήκε ένα βιβλίο για τη διπολική διαταραχή στα Ελληνικά από το ΕΠΙΨΥ, που είναι πολύ καλό.(Τίτλος “Όλα ή τίποτα”) Επίσης το ΕΠΙΨΥ γνωρίζω ότι κάνει ψυχοεκπαίδευση. Επίσης, υπάρχουν πολλές ιστοσελίδες στα Αγγλικά και σε άλλες γλώσσες, για τη διπολική διαταραχή. Βλέπε τέλος του άρθρου για μερικές. Αν εντοπίσετε κάπου ότι γίνεται ψυχοεκπαίδευση για τη διπολική διαταραχή, είτε σε πλαίσιο δημόσιου ή ιδιωτικού τομέα, παρακαλούμε γνωστοποιήστε το στο περιοδικό μας.
  8. Ψυχοφάρμακα. Δεν θα επεκταθώ περισσότερο. Τα φάρμακα είναι απαραίτητα, παρ’ όλες τους τις παρενέργειες. Υπάρχουν και κάποιοι ελαχιστότατοι ασθενείς που έχουν δείξει να μπορούν και χωρίς αυτά (δεν ξέρω βέβαια να αυτό ήταν μόνιμο). Οι περισσότεροι όμως ασθενείς χωρίς φάρμακα υποτροπιάζουν. Εγώ προσωπικά τα φάρμακά μου τα παίρνω, και, αν και έχουν παρενέργειες, με βοηθούν να είμαι σταθερή και λειτουργική. Τα ανεβάσματά μου τα καταπνίγω εγκαίρως φαρμακευτικά (βλ. σχετικό άρθρο με τίτλο «Ανεβάζω μανία! Τι πρέπει να κάνω;»), κι αυτό με έχει βοηθήσει. Αν και θα ήθελα πολύ να μπορώ και χωρίς αυτά , στην πράξη, όταν έχω ανέβασμα, δεν έχω βρει άλλον τρόπο να τα ελέγχω. (Για την κατάθλιψη με έχει βοηθήσει πολύ η ψυχοθεραπεία και η ομοιοπαθητική).
  9. Οι διπολικοί ασθενείς είναι συνήθως πολύ δημιουργικοί. Για να ζείτε καλά, πρέπει στη ζωή σας να κάνετε κάτι δημιουργικό. Όμως οι διπολικοί παράλληλα χρειάζονται στη ζωή τους δομή και τάξη για να είναι σταθεροί. Δομή μπορεί να προσφέρουν οι ρουτίνες, οι δουλειές του σπιτιού, η εργασία, διάφορα χόμπυ πχ. μαθήματα χορού, ξένων γλωσσών, μουσικής κλπ. Φροντίστε τόσο να βάλετε στη ζωή σας και δομή, όσο και να εκτονώνετε τη δημιουργικότητά σας.
    Η έρευνα δείχνει ότι οι ασθενείς που έχουν νόημα στη ζωή τους έχουν πολύ καλύτερη πορεία στην θεραπεία. Αν δεν βρίσκετε νόημα στην εργασία σας ή στην οικογενειακή σας ζωή, μπορείτε να το βρείτε με μια ασχολία ελεύθερου χρόνου (πχ εθελοντισμός).
  10. Αυτό το σημείο μπορεί να σας φαίνεται ουρανοκατέβατο. Όμως αυτή είναι η υποκειμενική μου γνώμη. Σύμφωνα με την ψυχολογία, συνήθως οι γονείς, χωρίς βέβαια να το θέλουν, δημιουργούν δυναμικές σχέσεων που συντέλεσαν στην ψυχική σας διαταραχή. (Δεν μπορώ σ’ αυτό το άρθρο να το αναλύσω περισσότερο). Πάρα πολλές οικογένειες ατόμων με ψυχικές διαταραχές είναι δυσλειτουργικές. Οι γονείς σας μπορεί να σας επικρίνουν, να σας υπερπροστατεύουν, να σας κακοποιούν σωματικά, συναισθηματικά, ψυχολογικά ή σεξουαλικά (ή να μην κάνουν πράγματα που θα εμπόδιζαν κάτι τέτοιο), μπορεί να είναι πολύ “στην κοσμάρα τους” , να μην σέβονται τις επιθυμίες σας, και λοιπά και λοιπά και λοιπά. Ακόμα κι αν διαθέτετε εξαιρετικούς γονείς (που επιτρέψτε μου είναι δύσκολο να το πιστέψω), το να μένετε μαζί τους μπορεί σας κάνει να βουλιάζετε θεραπευτικά, διαιωνίζοντας την ύπαρξή σας ως ανίατου, ανήμπορου και ανεύθυνου με την υπερπροστασία τους. (Οι Έλληνες γονείς προπάντων είναι “μανούλες” σ’ αυτό).Ο γονιός σας είναι πολύ προτιμότερο να επιδοτεί τα μαθήματα Αγγλικών που κάνετε για να πάρετε το Proficiency, έστω και κόβοντας από τη σύνταξη του , παρά να σας βάλει κρυφά σταγόνες Risperdal ή Alopendin στο νερό που πίνετε. (Το αντιψυχωτικό είναι δική σας δουλειά να το παίρνετε, όχι της μαμάς να σας το δίνει). Αν είστε άνω των 18, δεν έχετε μόνιμη θέση στο πατρικό σας σπίτι. Για να γίνετε υγιής, ανεξάρτητος και δυνατός, πρέπει να πατήσετε στα δικά σας πόδια και να πάψετε να βολεύεστε στο πατρικό σας σπίτι, ζώντας εις βάρος των γονιών σας. Αν δεν μπορείτε λόγω της ασθένειας, να συντηρήσετε τον εαυτό σας, είναι προτιμότερο να ζείτε σε ένα προστατευμένο διαμέρισμα και να κουτσοεργάζεστε, παρά να ζείτε στο πατρικό σας σπίτι και να παίρνετε επίδομα από το κράτος. (Εκτός βέβαια αν κατά βάθος δεν θέλετε να γίνετε καλά, οπότε αλλάζει το θέμα- όλοι οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας γνωρίζουν πως η ψυχασθένεια έχει και δευτερογενή οφέλη).Φυσικά είμαι υπέρ του να μένετε για λίγο με τους γονείς σας αν είστε χάλια, πχ αμέσως μετά από μια νοσηλεία. Όμως στο μυαλό σας αυτό πρέπει να το θεωρείτε προσωρινό.
  11. Κοινωνικότητα. Ο άνθρωπος από τη στιγμή που εμφανίστηκε στη γη, επιβίωσε μόνο μέσα στη ομάδα. Η φιλία είναι υγεία. Αλλά τις παρέες μας πρέπει να τις διαλέγουμε σωστά. Αν μέχρι τώρα φίλοι σας προάγουν ένα ανθυγιεινό μοντέλο ζωής, στο χέρι σας πάντα είναι να ξεκόψετε (αν θέλετε, εννοείται). Μπορείτε να κάνετε καινούριους φίλους σε νέα πλαίσια, βρίσκοντας νέες ασχολίες και κάνοντας στη ζωή σας αλλαγές. Βρείτε πραγματικούς φίλους γιατί τους έχετε ανάγκη, οι οποίοι να μπορούν να σας συντρέξουν σε μια δύσκολη στιγμή. Μην ξεχνάτε ότι ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος να ζει μέσα στην ομάδα. Μην μένετε μόνος για πολύ.Επίσης, μην ξεχνάτε κι ένα άλλο κόλπο: Αν προσπαθείτε πχ. να κόψετε το τσιγάρο και τον καφέ και ένας φίλος σας καπνίζει πολύ και πίνει καφέ συνέχεια, αλλά είναι καλό παιδί και τον συμπαθείτε, προτιμήστε να έχετε κυρίως μαζί του τηλεφωνική επαφή ή chat μέσω υπολογιστή, παρά να τον συναντήσετε προσωπικά για ατελείωτες ώρες. Ή καλέστε τον για ένα περπάτημα στο βουνό ή δώστε μαζί του ραντεβού για ένα μπάνιο στη πλαζ, αφού του εξηγήσετε τον στόχο σας. Να ξέρετε ότι το κοινωνικό σας δίκτυο είναι αρκετά ανεπτυγμένο όταν υπάρχει η εξής προϋπόθεση: Αν, σε μια κατάσταση ανάγκης, διαθέτετε τουλάχιστον πέντε ανθρώπους (εξαιρούνται οι γονείς μας, τα παιδιά μας και τα ζώα μας) που με ένα τηλεφώνημα θα τα παρατούσαν όλα σύξυλα και θα έρχονταν να σας συντρέξουν. Αν έχετε λιγότερους από πέντε τέτοιους φίλους, τότε αυτό είναι σημάδι ότι πρέπει να επενδύσετε κι άλλο χρόνο και ενέργεια για να κάνετε καλές φιλίες.
  12. Εργασία: Βρείτε να κάνετε μια εργασία, σε πλαίσιο που μπορείτε να κουμαντάρετε. Μην διανοηθείτε να εργαστείτε με κυλιόμενες βάρδιες, ή ταξιδεύοντας με αεροπλάνο από μια ζώνη ώρας σε άλλη. Η εργασία σας πρέπει να σέβεται το βιολογικό σας ρολόι και τις διατροφικές σας συνήθειες. Εναλλακτικά μπορείτε να κάνετε μία ή 2-3 δουλειές μερικής απασχόλησης. Μην επιλέγετε δουλειές που έχουν πολύ τρέξιμο ή στρες γιατί θα σας αποσταθεροποιήσουν πολύ σύντομα. Επίσης, αν επιλέγετε να ασχοληθείτε με τη δική σας επιχείρηση, διαλέξτε κάτι δομημένο και χωρίς μεγάλα οικονομικά ρίσκα και ανοίγματα. Πχ καλύτερα να έχετε ένα μικρό μαγαζί franchise με μικρό τζίρο παρά μια μεγάλη επιχείρηση franchising ή έναν όμιλο επιχειρήσεων.
  13. Στρες: Βγάλτε το από τη ζωή σας όσο μπορείτε. Ζήστε πιο απλά, επικεντρώνοντας τη ζωή σας και την καθημερινότητα σας σ’ αυτά τα πράγματα που είναι σημαντικά για σας. Δεν είναι δυνατόν να είστε τέλειοι σε όλα. Αναζητήστε βοηθούς για πράγματα που δεν μπορείτε ή δεν ευχαριστείστε να κάνετε εσείς. Αν βρείτε κάποιον ειδικό, κάντε ψυχοθεραπεία για διαχείριση του στρες (stress management). Πάντως το στρες είναι ο χειρότερος εχθρός της νορμοθυμίας σας.
  14. Κρατηθείτε μακριά από σκουπιδοερεθίσματα. Όχι μόνο σας τρώνε το χρόνο σας, αλλά μπορεί να σας κάνουν και ζημιά. Η τηλεόραση και ο τύπος μπορεί να γίνουν πολύ επικίνδυνα αν είσαστε σε επεισόδιο μανίας ή κατάθλιψη ή ψυχωσικό. Αξιοποιήστε το χρόνο σας παραγωγικά (time management). Η ψυχοθεραπεία μακροπρόθεσμα σας βοηθά να κουμαντάρετε το χρόνο σας και το στρες.
  15. Αν ενταχθείτε σε ομάδα αυτοβοήθειας για διπολικούς ασθενείς (ακόμα δεν γνωρίζουμε να υπάρχει τέτοια στην Ελλάδα) ή ομάδα υποστήριξης (support group),αυτό θα σας ωφελήσει πάρα πολύ. Θα βοηθήσετε άλλους συν-ασθενείς και θα βοηθηθείτε από αυτούς. Θα έχετε μια έμπιστη ομάδα όπου θα μπορείτε να μοιραστείτε κοινές αγωνίες, φόβους, προβλήματα και προβληματισμούς. Απευθυνθείτε στην διεύθυνση του περιοδικού μας αν θέλετε να συγκροτηθεί τέτοια ομάδα.
  16. Επίσης, ο ακτιβισμός στην ψυχική υγεία είναι και δικαίωμα και υποχρέωσή σας. Αν θέλετε η νομοθεσία να γίνει ευνοκότερη για εμάς, να μην μας κακομεταχειρίζονται στα ψυχιατρεία, να μην πληρώνει η ψυχιατρική μεταρρύθμιση τα ελλείμματα που δημιούργησε η κακοδιαχείριση κάποιων πολιτικών μας, αν θέλετε η κοινωνία να μας στιγματίζει λιγότερο, τότε, μόνο αν δημιουργηθεί ισχυρό λόμπυ αποδεκτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας, μπορείτε να ελπίζετε σε αξιοπρεπή μεταχείριση από το κράτος και την κοινωνία. Ελάτε να ενώσουμε τις φωνές μας ενάντια στο στίγμα και να παλέψουμε για αυτό που μας αξίζει κι όχι για τα ψίχουλα που μας πετάνε και που ονομάζουν κοινωνική πολιτική.
  17.  Βάλτε στη ζωή σας την αποταμίευση έστω και μικρή. Διαιρέστε το εισόδημά σας σε υποκονδύλια, σταθερά για κάθε μήνα, για τις πάγιες ανάγκες σας. Καταγράψτε τα έξοδα που κάνετε και στο τέλος του μήνα, αξιολογήστε τις οικονομικές κινήσεις σας. Αποφύγετε τζόγο και τα τυχερά παιχνίδια. Αποφύγετε να έχετε πιστωτική κάρτα, αν έχετε την τάση να την υπερφορτώνετε. Επίσης, το μπλοκ επιταγών δεν σας χρειάζεται.
  18. Συμμάζεμα:Προσπαθήστε να πετάξετε ή να χαρίσετε αντικείμενα που δεν χρησιμοποιείτε. Όσο πιο φορτωμένος είναι ο χώρος σας, τόσο πιο δύσκολα μένει συγυρισμένος και καθαρός.
  19. Να θυμάστε ότι υπεύθυνος για τον εαυτό σας και την υγεία σας πρέπει να είστε μόνο εσείς.

ΟΝΟΜΑΤΑ, ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ, ΤΗΛΕΦΩΝΑ:

Θεραπευτές για ορθομοριακή διατροφή:
Με αιμοληψία:

  • YORKTEST (Αθήνα:Βασιλίσσης Σοφίας και Σεμιτέλου, έναντι
    Μεγάρου Μουσικής)

Με μηχάνημα βιοσυντονισμού:

  • Θωμάς Χρηστίδης και Μαρία Χρηστίδη. Τηλ.2108943331
  • Ιόλη Λιακάκου: τηλ.210-6894523.

Διατροφικά συμπληρώματα:

  • Ω3 Dr Tolonen’s E-EPA, Purified Omega 3 Fish Oil
    (Εισαγωγέας:Panax 210-9941451)
  • Θεραπευτές:
    • Θωμάς Χρηστίδης (τηλ.2108943331) Βιοκυβερνητική κβαντική ιατρική (Προσοχή:Η πρώτη επίσκεψη, μαζί με το test ορθομοριακής διατροφής, περιλαμβάνει και πλήρες τσεκ-απ. Θα σας κοστίσει περίπου 450-500 ευρώ. Οι επόμενες είναι πολύ πιο φθηνές. Αν μπορείτε να ανταποκριθείτε οικονομικά αξίζει τον κόπο. Έχει ένα μοναδικό σύστημα να βάλει τον ίδιο τον οργανισμό να διαλέξει τα συμπληρώματα που έχει ανάγκη, και στη χρονοδοσολογία που έχει ανάγκη. Με υπομονή και με επιχειρήματα θα σας διδάξει έναν νέο τρόπο ζωής και σκέψης.
    • Ευθύμης Λαζάρου, Φυσικοπαθητικός γιατρος.Τηλ.6945238848 – 2106400411
    • Ματίνα Χρονοπούλου, Φυσικοπαθητικός γιατρός Τηλ.6932191724
      Θεσσαλονίκη 2310 839705 www.naturopathy.gr

Ομοιοπαθητική

  • Γιώργος Λουκάς Ψυχίατρος- Ομοιοπαθητικός,6977221110 www.georgeloukas.info
  • Ιόλη Λιακάκου Ιατρός – Ομοιοπαθητικός Τηλ.210-6894523

Bιολογικά τρόφιμα: Σε ειδικευμένα καταστήματα ή σε ειδικές λαïκές βιολογικών προïόντων. Υπάρχει ένας οδηγός που διανέ,εται δωρεάν στις βιολογικές λαϊκές που σας δίνει αναλυτικές πληροφορίες για το πού υπάρχουν βιολογικές λαικές και καταστήματα σε όλη την Ελλάδα.
Προσοχή: Μείνετε μακριά από λαχανικά και φρούτα θερμοκηπίου, δηλ. όχι εποχής, ακόμα και αν έχουν την ταμπέλα του “βιολογικού”

Φίλτρα νερού:
Αν ζείτε σε μεγάλη πόλη, ένα φίλτρο άνθρακα που αλλάζετε τακτικά είναι αρκετά καλή λύση.

Ψυχοεκπαίδευση
Βιβλίο για τη διπολική διαταραχή στα Ελληνικά:ΟΛΑ ή ΤΙΠΟΤΑ (έκδοση του ΕΠΙΨΥ, τηλ. 2106170822-4)
Βιβλία για τη διπολική διαταραχή στα Αγγλικά:

  1.  Όσα λέει στο πίσω μέρος το βιβλίο ΟΛΑ ή ΤΙΠΟΤΑ
  2. Άλλα βιβλία:
    1. Psychology today: Taming Bipolar Disorder – Lon Oliwenstein,
      Εκδ. Alpha (Penguin Group USA Inc)
    2. The Bipolar Handbook : Real – life questions with Up-to-date Answers – Wes Burgess
      Εκδ. Avery (Penguin Group USA Inc)
    3. Bipolar Disorder: A guide for patients and families (2nd edition) – Francis Mark
      Mondimore Εκδ. The John Hopkins University Press.
    4. Bipolar Disorder for Dummies – Candida Frank Εκδ. Wiley Publishing, Inc.
    5. The Bipolar Advantage – Tom Wootton
    6. The Bipolar Disorder Survival Guide – David Miklowitz Εκδ. The Guilford Press
    7. Loving someone with bipolar disorder – Julie A Fast Εκδ. New Harbinger Publications
    8. Friends and Family Bipolar Survival Guide- Debra Meehl.
    9. Living Well with Depression and Bipolar Disorder: What your doctor doesn’t tell you… that you need to know – John Mc Manamy Εκδ. Collins (Harper Collins Publishers)
    10. Too good to be true? Nutrients quiet the unquiet Brain – A Four Generation Bipolar Odyssey- David Moyer.
    11. Healing Depression & Bipolar Disorder without drugs – Gracelyn Guyol
    12. The Omega – 3 Connection: The ground breaking Antidepression diet and brain program – Andrew Stoll.
    13. The Natural Medicine Guide to Bipolar Disorder by Stephanie Marohn. Published by Hampton Roads Publishing Company, Inc.
      * Όλα τα παραπάνω βιβλία μπορείτε να τα βρείτε στο www.amazon.com σε πολύ καλές τιμές
  3. Ιστοσελίδες
    Στα Ελληνικά: www.alternativebipolar.gr
    Στα Αγγλικά: www.isitbipolar.com/article/5136.22aspx
    Και http://custom.intuition.com/az/bipolar/index.html
    (Ιστοσελίδες της φαρμακευτικής εταιρείας Astra Zeneca για τη διπολική διαταραχή)

    • www.mcmanweb.com
    • http://bipolar.about.com
    • www.bipolarworld.net
    • www.mhsanctuary.com
    • www.mental-health-today.com
    • http://psychcentral.com
    • www.psycheducation.org/index.html
    • www.wingofmadness.com
    • www.moodgarden.org
    • www.bpso.org
    • www.mdj.ogr.uk/
    • www.eufami.org/
    • www.gamian-europe.com/
    • www.bpkids.org/
    • www.psychiatry24x7.com
    • www.dbsalliance.org
    • www.drada.org
    • www.bpchildresearch.org
    • www.nmha.org
    • www.nami.org
    • www.nimh.nih.gov
    • www.suicidology.org
    • www.alternativementalhealth.com

Υπάρχουν επίσης διευθύνσεις ιστοσελίδων στο βιβλίο OΛΑ ή ΤΙΠΟΤΑ καθώς και πάρα πολλές στα βιβλία 1-13 που αναφέραμε παραπάνω.

Τι άλλο να πω; Καλή δύναμη!

Επικοινωνία

Που θα μας βρείτε
Για Πληροφορίες:
Tηλ: 6976499566
Ωράριο: 13:30 – 14:00

Social Media