Print Friendly

Η ψυχοθεραπεία είναι η θεραπεία της ψυχής, όπως τη λέει η λέξη. Βασίζεται στην συνομιλία μεταξύ του θεραπευόμενου και του ψυχοθεραπευτή. Η διάρκεια των ψυχοθεραπευτικών συνεδριών ποικίλλει, αλλά συνήθως είναι 50 λεπτά και η συχνότητά της μια φορά την εβδομάδα, πιο συχνά ή πιο αραιά. Κάθε είδος ψυχοθεραπείας έχει τα δικά του στάνταρντς.

Υπάρχουν πολλές σχολές (είδη) ψυχοθεραπείας. Εμείς στο δίκτυό μας χρησιμοποιούμε αυτές που θεωρούμε πιο βασικές (τα είδη αναφέρονται στον τίτλο).

Ψυχοθεραπευτές μπορεί να γίνουν σχεδόν όλοι οι επιστήμονες ψυχικής υγείας, όπως ψυχίατροι, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί και ψυχιατρικοί νοσηλευτές, καθώς και οι σύμβουλοι ψυχικής υγείας. Ως ασθενής, έχω κάνει ψυχοθεραπεία με 3-4 ψυχιάτρους, 3-4 ψυχολόγους και 1 κοινωνική λειτουργό. Αυτό που έχω να καταθέσω από την εμπειρία μου είναι ότι οι καλύτεροι ψυχοθεραπευτές γίνονται οι καλά καταρτισμένοι, έμπειροι και ταλαντούχοι ψυχολόγοι.

Πολλοί ψυχίατροι έχουν κάνει εκπαίδευση ψυχοθεραπευτή, αλλά από την εμπειρία μου έχω να καταθέσω ότι, σε γενικές γραμμές, οι ψυχίατροι δεν κάνουν καλής ποιότητος ψυχοθεραπεία. Και ο λόγος είναι προφανής: Επειδή αφιέρωσαν πολλά χρόνια στη μελέτη του ανθρώπινου οργανισμού για να γίνουν γιατροί, δεν είχαν αρκετό χρόνο στη διάθεσή τους να μελετήσουν τους νόμους της ανθρώπινης συμπεριφοράς και των ανθρώπινων σχέσεων, πράγματα που είναι πολύ πολύπλοκα και θέλει κανείς χρόνια ολόκληρα, πάνω από δεκαπενταετία για να τα μάθει καλά. Εγώ προσωπικά ως ασθενής ωφελήθηκα πολύ λίγο από την ψυχοθεραπεία μου με ψυχιάτρους, δεδομένων των χρόνων που αφιέρωσα στην ψυχοθεραπεία μαζί τους.  Βέβαια ίσως στα πρώτα στάδια της ψυχικής ασθένειας η ψυχοθεραπεία με ένα σχετικά καλό ψυχοθεραπευτή-ψυχίατρο μπορεί να έχει μια ωφέλεια, διότι τότε ο ασθενής μπορεί να μην αντέχει πολύ δυνατή ψυχοθεραπεία, αφού το πρώτο μέλημα είναι να συνέλθει από το σοκ της έκλυσης της ψυχικής ασθένειας.

Πώς θα διαλέξετε ψυχοθεραπευτή; Ξαναλέω, προτιμήστε να είναι ψυχολόγος με μεταπτυχιακό στην κλινική ψυχολογία (πέρα από το βασικό πτυχίο Bachelor’s στην ψυχολογία) και τουλάχιστον τετραετή εκπαίδευση σε κάποια προσέγγιση ψυχοθεραπείας. Καλό θα ήταν να μην είναι πολύ νέος σε ηλικία, ώστε να έχει κάποια εμπειρία ζωής, και να έχει κάνει πολλά χρόνια ψυχοθεραπεία ο ίδιος ως θεραπευόμενος. Τέλος, θα πρέπει να έχει ταλέντο σ’ αυτό που κάνει. Δεν υπάρχουν απόλυτες καταστάσεις, δηλαδή μπορεί να βρείτε έναν τέτοιο ψυχολόγο που περιγράφω και να κάνει λάθη, η συζήτηση μαζί του να θεωρήσετε ότι δεν σας ωφελεί, δηλαδή αυτός ο ψυχοθεραπευτής να μη σας κάνει κλικ. Εγώ όμως τα γράφω αυτά για να μην κάνετε τα ίδια λάθη που έκανα εγώ από άγνοια και δεν υπήρχε κανείς να με καθοδηγήσει.

Κάτι που πρέπει επίσης να προσέξετε ειδικά στην Ελλάδα είναι οι ημιμαθείς ψυχολόγοι. Το ελληνικό κράτος δίνει άδεια ασκήσεως επαγγέλματος σε νεαρούς ψυχολόγους που έχουν τελειώσει μόνο το βασικό πτυχίο, χωρίς να έχουν κάνει ψυχοθεραπευτική εκπαίδευση, πόσο μάλλον μεταπτυχιακό και που δεν έχουν δουλέψει οι ίδιοι με τον εαυτό τους ψυχοθεραπευτικά. Τέτοιους ψυχολόγους θα πρέπει να τους αποφεύγετε.

Τέλος, θα ήθελα να πω δυο λόγια για τους συμβούλους ψυχικής υγείας. Αυτοί είναι άνθρωποι που έκαναν ψυχοθεραπευτική κατάρτιση χωρίς να έχουν κάποιο πτυχίο ψυχολογίας. Ή μπορεί να έχουν ένα μεταπτυχιακό στην ψυχολογία χωρίς επαρκή ψυχοθεραπευτική κατάρτιση. Συνήθως προέρχονται από άλλα επαγγέλματα και αποφάσισαν αργότερα στη ζωή τους να γίνουν ψυχοθεραπευτές. Έχω συναντήσει μερικούς αρκετά καλούς, που θα μπορούσαν να σας βοηθήσουν, αλλά πρέπει να προσέχετε πάρα πολύ γιατί κυριαρχεί μεγάλη ημιμάθεια και στους συμβούλους ψυχικής υγείας.

Γενικά, αν είναι να ξεκινήσετε ψυχοθεραπεία με κάποιον, ελέγξτε πρώτα τα πτυχία του και την εμπειρία του. Μην ντρέπεστε να ρωτήσετε αυτά τα πράγματα διότι η ψυχοθεραπεία είναι ακριβό σπορ και δικαιούστε να κάνετε δουλειά με τους καλύτερους. Τέλος, κάντε μερικές συνεδρίες ώστε να διαπιστώσετε αν σα ταιριάζει ο συγκεκριμένος ψυχοθεραπευτής.

Ψυχοθεραπεία μπορεί να γίνει ατομικά, ομαδικά ή οικογενειακά. Αυτό απλά σημαίνει ότι στην ατομική ψυχοθεραπεία πάει ο θεραπευόμενος μόνος του και συζητά, στην ομαδική ψυχοθεραπεία υπάρχει ο ψυχοθεραπευτής με μια ομάδα θεραπευομένων και στην οικογενειακή ο ψυχοθεραπευτής ή σωστότερα, ένα ζευγάρι ψυχοθεραπευτών (άντρας και γυναίκα) βλέπουν μια οικογένεια μαζί με το πάσχον μέλος.

Τώρα, λίγα λόγια για τις διάφορες προσεγγίσεις ψυχοθεραπείας. Υπάρχουν πάρα πολλές, δεκάδες και εκατοντάδες διαφορετικές τεχνικές. Εμείς θα περιγράψουμε εδώ αυτές που αναφέρονται στην ιστοσελίδα. Και, ξεκινάμε:

  • Υποστηρικτική ψυχοθεραπεία

Είναι ένα είδος λάϊτ «ψυχοθεραπείας». Και βάζω σε εισαγωγικά τη λέξη ψυχοθεραπεία διότι για να κάνει ένας ψυχοθεραπευτής αυτό το είδος ψυχοθεραπείας δεν απαιτείται να έχει τελειώσει κάποια ψυχοθεραπευτική εκπαίδευση. Με άλλα λόγια, η υποστηρικτική ψυχοθεραπεία επικεντρώνεται κυρίως σε πρακτικά ζητήματα της καθημερινής ζωής του ατόμου, δεν ασχολείται με έντονα συναισθήματα και τραύματα ή αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας και είναι κάπως ωφέλιμη σε ασθενείς που δεν έχουν δουλέψει πολύ με τον εαυτό τους., Τέτοιου είδους ψυχοθεραπεία καταλήγουν να κάνουν πολλοί ψυχίατροι.

  • Γνωσιακή – συμπεριφορική:

Η Γνωσιακή-συμπεριφορική ψυχοθεραπεία (CBT) είναι ένα είδος που έχει γίνει πολύ της μόδας τα τελευταία χρόνια. Προέρχεται από το συνδυασμό γνωσιακής και συμπεριφορικής ψυχοθεραπείας. Επικεντρώνεται στο εδώ-και-τώρα, δεν ασχολείται με παιδικά τραύματα σε μεγάλη ανάλυση και προτιμάται από τους ερευνητές διότι τους βολεύει, εφόσον ο ασθενής ασχολείται πολύ με γράψιμο και άρα έχει μετρήσιμα αποτελέσματα. Είναι συντομότερη από άλλες ψυχοθεραπείες διότι δεν συνεχίζεται για χρόνια όπως άλλες. Δίνει έμφαση στις γνωσίες, δηλαδή αυτά που έχουμε την τάση να λέμε στον εαυτό μας (π.χ. «ποτέ δεν μπορώ να κάνω μια δουλειά σωστά») και επεμβαίνει στη συμπεριφορά μας κάνοντας διάφορες επεμβάσεις εκεί (π.χ. να λέμε στον άλλον πως νιώθουμε). Επίσης ασχολείται με το πώς ερμηνεύει ο άνθρωπος τα γεγονότα που του συμβαίνουν. Πaτέρας της γνωσιακής ψυχοθεραπείας ήταν ο Aaron Beck κα του συμπεριφορισμού διάφοροι πρωτοπόροι ψυχολόγοι όπως ο Skinner και ο Wolpe.

Οι πολέμιοί της την κατηγορούν για επιφανειακή αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια. Άλλωστε, υπάρχουν πολλά βιβλία, κυρίως εκλαϊκευμένα βιβλία  αυτοβοήθειας, που χρησιμοποιούν τεχνικές CBT.

  • Ψυχοδυναμική:

Η ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία είναι κάπως αντίθετη με τη γνωσιακή-συμπεριφορική (CBT). Μπορεί σε κάποιες φάσεις του ψυχοθεραπευτικού κύκλου να χρειαστεί να γίνει συχνότερα από μια φορά την εβδομάδα και συνήθως ο ψυχοθεραπευτικός κύκλος διαρκεί ακόμα και χρόνια αν χρειαστεί. Ασχολείται κυρίως με εμπειρίες και τραύματα της παιδικής ηλικίας και η θεωρητική της βάση είναι η ψυχανάλυση. Όμως δεν είναι ψυχανάλυση με την κανονική έννοια του όρου (εξηγούμε παρακάτω τι είναι η ψυχανάλυση). Ο θεραπευόμενος κάθεται σε πολυθρόνα ή καναπέ και δεν είναι ξαπλωμένος σε ντιβάνι όπως στην ψυχανάλυση. Ο ψυχοθεραπευτής ακούει πολύ και μιλάει λιγότερο, αλλά περισσότερο απ’ ό,τι την ψυχανάλυση. Προσωπικά έχω κάνει ενάμιση χρόνο ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία και ωφελήθηκα πολύ. Για ένα χρονικό διάστημα πήγαινα δύο φορές τη εβδομάδα αντί για μία. Είμαι πολύ ευγνώμων στην ψυχολόγο-ψυχοθεραπεύτρια που είχα τότε και γενικά είχα τις καλύτερες εντυπώσεις, παρόλο που ήταν η θεραπευτική δουλειά σε πλαίσιο δημόσιου τομέα. (Υπάρχουν πολλοί καλοί θεραπευτές στο δημόσιο τομέα, απλώς πρέπει κι εκεί να ξέρετε να τους ξεχωρίζετε).

  • Ψυχοθεραπεία Gestalt

H ψυχοθεραπεία Gestalt είναι κι αυτή εστιασμένη στο εδώ-και-τώρα, όπως η CBT, αλλά έχει το δικό της χαρακτήρα. Έχει αρκετά κοινά σημεία με τη συστημική θεώρηση αλλά είναι κατά βάση ατομική ψυχοθεραπεία. Έχει πολλά υπαρξιακά στοιχεία και στοιχεία από τον βουδισμό. Επίσης και υποστηρίζει ότι τα άτομα αντιλαμβάνονται σύνολα και όχι μέρη, αφού το σύνολο θεωρείται ότι έχει διαφορετικές ιδιότητες από το άθροισμα των μερών του και είναι ανώτερο των μερών. Το άτομο κινείται προς την ολοκλήρωση/ικανοποίηση, για να επανέλθει σε κατάσταση ισορροπίας. Επίσης, οι ψυχικά υγιείς άνθρωποι παίρνουν την ευθύνη για τις επιλογές τους και δεν έχουν «μισοτελειωμένες υποθέσεις» με άτομα σημαντικά για αυτούς. Η πιο γνωστή τεχνική της ψυχοθεραπείας Gestalt είναι η τεχνική της άδειας καρέκλας, κατά την οποία ο θεραπευόμενος απευθύνεται σε μια άδεια καρέκλα ενώ φαντάζεται ότι εκεί κάθεται π.χ. ένας γονιός του με τον οποίο έχει «μισοτελειωμένες υποθέσεις».

  • Υπαρξιακή ψυχοθεραπεία

Η υπαρξιακή ψυχοθεραπεία θεωρείται ότι εξελίχθηκε πολύ από τον Irvin Yalom. Είναι γενική ψυχοθεραπεία η οποία ασχολείται με υπαρξιακά ζητήματα του ανθρώπου, όπως ο θάνατος, η ελευθερία, η μοναξιά, το νόημα της ζωής κλπ. Δεν φημίζεται να έχει κάποιες φημισμένες τεχνικές όπως π.χ. η Gestalt, αλλά είναι κυρίως συζήτηση γύρω από τα υπαρξιακά ζητήματα που προανέφερα.

  • Συστημική ψυχοθεραπεία

Η συστημική ψυχοθεραπεία, όπως και η ψυχανάλυση, έχει πολλά υπο-είδη, υπο-σχολές. Αυτό διότι ταυτόχρονα σχεδόν υπήρξαν πολλοί συστημικοί θεραπευτές που ο καθένας έριξε βάρος σε διαφορετικούς παράγοντες της θεραπείας και έκανε τη δική του «σχολή» ψυχοθεραπείας. Η συστημική ψυχοθεραπεία είναι η κατεξοχήν σχολή που ανέδειξε την οικογενειακή και την ομαδική ψυχοθεραπεία. Πολλές υπο-σχολές συστημικής ψυχοθεραπείας κάνουν συνεδρίες με τον θεραπευόμενο ή τους θεραπευόμενους αραιότερα από μια φορά την εβδομάδα.

Η συστημική ψυχοθεραπεία εστιάζει στις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, τις ομοιότητες της κοινωνικής ζωής με τα βιολογικά η μηχανολογικά συστήματα και στις ανθρώπινες ομάδες. Ο πρώτος ψυχοθεραπευτής που έφερε την συστημική ψυχοθεραπεία στην Ελλάδα ήταν ο ψυχίατρος Γιώργος Βασιλείου, ο οποίος μελέτησε πολύ την ελληνική παραδοσιακή κοινωνία. Γιαυτό οι μαθητές του, πολλοί από τους οποίους άνοιξαν αργότερα τα δικά τους ψυχοθεραπευτικά κέντρα, αναφέρονται συχνά στην κληρονομιά της ελληνικής παράδοσης.

Στο δημόσιο τομέα, σε δύο δομές που υπάρχουν για οικογενειακή συστημική ψυχοθεραπεία εφαρμόζεται το μοντέλο της σχολής του Μιλάνου. Οι δομές αυτές είναι το Αιγινήτειο Νοσοκομείο και η Μονάδα Οικογενειακής Θεραπείας του ΨΝΑ (Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής) που υπάρχει στο Παγκράτι.

  • Προσωποκεντρική ψυχοθεραπεία

Η Προσωποκεντρική ψυχοθεραπεία αναπτύχθηκε από τον Carl Rogers, είναι κατά βάσιν ατομική ψυχοθεραπεία και εστιάζει στη σχέση θεραπευτή και θεραπευόμενου και στο ότι ο πρώτος ακούει τον δεύτερο πολύ προσεκτικά και καθρεφτίζει με λόγια ό,τι του λέει εκείνος. Πιστεύεται ότι μέσα από τη σχέση των δύο και με την ενεργητική ακρόαση (έτσι λέγονται τα λεκτικά «καθρεφτίσματα» των θεραπευομένων από τους θεραπευτές) ο θεραπευόμενος αποκτά αυτογνωσία και εξελίσσεται ο ψυχισμός του. Απώτερος στόχος είναι να καλύψει ο θεραπευόμενος τις συναισθηματικές του ανάγκες και να φτάσει στην αυτοπραγμάτωση, που είναι η ολοκλήρωση όλου του δυναμικού, των ταλέντων και των ικανοτήτων του, που ενέχουν πλήρες νόημα ζωής.

  • Ψυχανάλυση

Η «ορθόδοξη» ψυχανάλυση αναπτύχθηκε από τον πατέρα της σύγχρονης ψυχολογίας, τον Sigmund Freud. Ο Freud παρατήρησε ότι οι τραυματικές εμπειρίες, ειδικά εκείνες της παιδικής ηλικίας δημιουργούσαν ψυχικά τραύματα και στρεβλώσεις στον ψυχισμό του ατόμου, που οδηγούσαν σε νευρώσεις και ψυχώσεις (δηλ. ήπιες και σοβαρές ψυχικές διαταραχές).

Στην ορθόδοξη ψυχανάλυση ο θεραπευόμενος είναι ξαπλωμένος σε ένα ντιβάνι και ο ψυχαναλυτής κάθεται έξω από το οπτικό του πεδίο. Ο θεραπευόμενος μιλάει και λέει ότι του έρχεται στο μυαλό εκείνη την ώρα ή διηγείται τα όνειρα στον ύπνο του. Ο ψυχαναλυτής τον ακούει και κάνει ερμηνείες πάνω στα λόγια του αναλυόμενου, με σκοπό να τον κάνουν να αποκτήσει μεγαλύτερη επίγνωση του εαυτού του και ζωής του.

Η ψυχανάλυση απαιτεί συνεδρίες για πάνω από μια φορά την εβδομάδα και μπορεί να κρατήσει ολόκληρα χρόνια. Θεωρείται από τις πιο δαπανηρές ψυχοθεραπείες και δεν έχει πολύ καλό αποτέλεσμα στις ψυχώσεις (σχιζοφρένεια).

Επικοινωνία

Που θα μας βρείτε
Για Πληροφορίες:
Tηλ: 6976499566
Ωράριο: 13:30 – 14:00

Social Media