33. Γιατί ο κουμμουνισμός δεν άντεξε στο χρόνο – Μια τεκμηρίωση βάσει της συστημικής επιστήμης

In 9 Ιουνίου, 2017
Print Friendly, PDF & Email

ΓΙΑΤΙ Ο ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ ΔΕΝ ‘ΑΝΤΕΞΕ’ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ – ΜΙΑ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΒΑΣΕΙ ΤΗΣ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

Η Σοβιετική Ένωση και το ευρωπαϊκό ανατολικό μπλοκ, καλώς ή κακώς, αποτελούν πια παρελθόν από τη δεκαετία του 90 και έπειτα. Πολλά έχουν ειπωθεί και γραφτεί για τα αίτια της πτώσης του κομμουνισμού, αλλά εγώ θα επιχειρήσω να διερευνήσω τις αιτίες μέσω κάποιων αρχών της συστημικής επιστήμης.

Ως εκπαιδευόμενη στη συστημική έχω διδαχτεί ότι τη ζωή διέπουν κάποιοι νόμοι της συστημικής. Η ζωή, σύμφωνα με τη συστημική επιστήμη, είτε είναι σε κύτταρο, σε ένα ανθρώπινο σώμα, μια αγέλη σκύλων ή σε μία ανθρώπινη κοινότητα διέπεται από ορισμένους κοινούς νόμους.

Φάνηκε λοιπόν από την ιστορία ότι ο καπιταλισμός, αν και βρίθει από σοβαρά προβλήματα (ανεργία, φτώχεια, εκμετάλλευση, κοινωνικοοικονομική ανισότητα, άνιση πρόσβαση σε αγαθά και ευκαιρίες, πολύ στρες για τους ανθρώπους) αποδείχθηκε ανθεκτικότερος από τον κομμουνισμό. Πιστεύω ότι κατ’ αρχήν αυτό οφείλεται από το γεγονός ότι ο καπιταλισμός διέπεται από αρχέγονους φυσικούς νόμους ενώ ο κομμουνισμός όχι. Δηλαδή τι εννοώ: Στη φύση ισχύει ο νόμος της ζούγκλας: Όποιος είναι αρκετά ισχυρός και προικισμένος επιβιώνει. Όποιος έχει ορισμένα ελαττώματα δεν επιβιώνει. Το ίδιο και στον καπιταλισμό: για να επιβιώσεις πρέπει να είσαι πολύ έξυπνος και να έχεις προίκα κάποια πλεονεκτήματα όπως αρκετά χρήματα, τύχη, καλή υγεία. Παλαιότερα, στην εποχή των σπηλαίων, χρειαζόταν να είσαι αρτιμελής, πολύ γρήγορος, δυνατός, έξυπνος, κλπ.

Αντίθετα, στον κομμουνισμό δεν υπήρχε ο νόμος της ζούγκλας. Ακόμα και οι πιο ηλίθιοι ή τεμπέληδες επιβίωναν χωρίς να τους λείπει τίποτα ουσιαστικό.

Πιστεύω λοιπόν ότι ο κομμουνισμός κατέρρευσε διότι δεν ακολούθησε τους νόμους της φύσης.

Δυστυχώς η φύση είναι γεμάτη αδικία, κάτι που ο κομμουνισμός, στη θεωρία τουλάχιστον, προσπάθησε να εξαλείψει. Στην προσπάθειά του να εξαλείψει τα προβλήματα του νόμου  της ζούγκλας, ο κομμουνισμός απομακρύνθηκε από την ίδια τη φύση και τους νόμους που τη διέπουν από καταβολής κόσμου. Αλλά εκεί ήταν που γεννήθηκε και ο σπόρος της καταστροφής του.

Στη φύση ο καθένας «κοιτάει την πάρτη του» και αμέσως μετά την οικογένειά του. Ο καθένας που επιβιώνει πρέπει να φροντίσει τον εαυτό του μην περιμένοντας βοήθεια από πουθενά. Αντίθετα, στον κομμουνισμό όλοι οι πολίτες είχαν μπει ισοβίως στο ρόλο του μικρού παιδιού που το φροντίζει η προστατευτική αλλά αυταρχική μαμά του. Αυτό στη φύση συμβαίνει μόνο για μικρό χρονικό διάστημα, δεν συμβαίνει για πάντα. Με άλλα λόγια οι πολίτες ενός κομμουνιστικού κράτους είχαν μπει εσαεί στο ρόλο ενός μικρού παιδιού για όλη τους τη ζωή. Αυτό στη φύση δεν ισχύει. Άλλωστε, δεν ξέρω ψυχολογικά πόσο ικανοποιημένοι ήταν οι πολίτες των κομμουνιστικών κρατών να ζουν σαν παιδιά μιας προστατευτικής αλλά αυταρχικής μητέρας.

Ένας από τους δασκάλους μου στη συστημική μια μέρα μας είπε στο μάθημα ότι ο εργαζόμενος, για να αποδώσει αρκετά, πρέπει να έχει το φόβο της απόλυσης. Αυτό βέβαια ακούγεται σκληρό, αλλά, αν ο εργαζόμενος ξέρει ότι, όσο λίγο και αν αποδώσει, δεν θα χάσει τη δουλειά του, απλά δεν θα την κάνει σε επαρκή βαθμό. (Ας θυμηθούμε στην Ελλάδα το στερεότυπο του μη αποδοτικού δημόσιου υπαλλήλου, ο οποίος, βολεμένος πίσω από την μονιμότητα, δεν «σκίζεται» να εξυπηρετήσει τους πολίτες-πελάτες της υπηρεσίας του). Άλλωστε η έλλειψη κινήτρου ήταν ακριβώς η αιτία που τα προϊόντα των κομμουνιστικών εργοστασίων ήταν μεν πολύ γερά αλλά πολύ λίγο φιλικά προς το χρήστη.

Η ελευθερία πάει πακέτο με την ανασφάλεια (όρα καπιταλισμός). Αλλά και στον κομμουνισμό υπήρχε μία άλλου είδους ανασφάλεια, η ανασφάλεια απέναντι στο να μη σε βάλουν στο μάτι ως αντικαθεστωτικό.

Προσωπικά δεν είμαι ούτε υπέρ, ούτε κατά του κομμουνισμού ή του καπιταλισμού. Απλά αναγνωρίζω ότι τόσο ο κομμουνισμός, όσο και ο καπιταλισμός, έχουν ο καθένας τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά του.

Ένα τελευταίο κύριο αίτιο που νομίζω έπαιξε ρόλο στην κατάρρευση του κομμουνισμού ήταν το γεγονός ότι ο συνασπισμός των κομμουνιστικών κρατών λειτουργούσε κυρίως ως κλειστό σύστημα. (Το κλειστό σύστημα δεν επικοινωνεί με το εξωτερικό περιβάλλον). Όμως υπάρχει ένας νόμος της συστημικής που λέει ότι κάθε κλειστό σύστημα παρακμάζει, είναι δηλαδή καταδικασμένο.

Συμπερασματικά, πιστεύω ότι οι λόγοι για τους οποίους κατέρρευσε ο κομμουνισμός είναι διότι παραβίασε βασικούς νόμους της φύσης, τους οποίους καταδεικνύει η συστημική επιστήμη.

Comments are closed.